Od PePeGe...
do STOMILU Grudziądz

Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego były jednym z największych i najważniejszych zakładów przemysłowych II RP i PRL. Ich historia zaczęła się w 1923 roku wraz z powstaniem PePeGe. To właśnie w Grudziądzu produkowano słynne trampki "PePeGi", kalosze oraz pontony i tratwy ratunkowe, które były wykorzystywane na większości polskich kutrów rybackich i statków morskich.

Zakłady PePeGe w Grudziądzu, lata 20. XX wieku
PePeGe • Polski Przemysł Gumowy T.A., Grudziądz (1923 r.)

O zakładach

STOMIL Grudziądz

Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego były przez dekady jednym z filarów lokalnej gospodarki. Zaczynały w 1923 roku jako „Polski Przemysł Gumowy Towarzystwo Akcyjne w Grudziądzu” (PePeGe), a po wojnie funkcjonowały jako przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą „Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego”. Człon „Stomil” dodano dopiero w 1970 roku po dołączeniu przedsiębiorstwa do Zjednoczenia Przemysłu Gumowego „Stomil” z siedzibą w Łodzi.

Historia STOMILU Grudziądz obejmuje dynamiczny rozwój międzywojenny, załamanie w kryzysie lat 30., produkcję w czasie okupacji, powojenną odbudowę oraz intensywną rozbudowę w latach 70., a następnie trudną transformację po 1989 r.

Główne daty

  • 1923: start PePeGe; prezesem był Samuel Halperin
  • 1924: masowa produkcja kaloszy
  • 1928–1929: rozbudowa; eksport do 23 krajów; w apogeum ok. 6000 zatrudnionych
  • 1945: ok. 70% zakładu zniszczone; 4 lata odbudowy
  • 1951: nazwa „Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego”
  • 1970: do nazwy dodano „Stomil”
  • połowa lat 70.: ok. 7500 zatrudnionych, znaczące poszerzenie asortymentu o nowe grupy produktów
  • 1994–1995: podział zakładów na odrębne spółki;

Historia

Oś czasu zakładów gumowych w Grudziądzu
1923

Powstanie PePeGe

W Grudziądzu powstaje „Polski Przemysł Gumowy Towarzystwo Akcyjne” (PePeGe), tworzone przez inicjatorów z branży gumowej; prezesem był Samuel Halperin.

Początek historii zakładów w Grudziądzu
1924

Masowa produkcja kaloszy

Rozpoczyna się masowa produkcja kaloszy; pod koniec roku dzienna produkcja sięga ok. 2000 par.

Kalosze jako produkt napędzający rozwój
1928–1929

Rozbudowa i ekspansja

Rozbudowa terenu zakładu i wzrost skali. Eksport do 23 krajów; w okresie apogeum zatrudnienie sięgało ok. 6000 osób.

Okres dynamicznego wzrostu
1933–1936

Kryzys i przełom

Kryzys gospodarczy oraz śmierć Samuela Halperina (1933, katastrofa lotnicza) pogłębiają trudności. W 1935 ogłoszono upadłość; w 1936 zakład wydzierżawia firma „Ardal”.

Trudny okres lat 30.
1939–1945

Okupacja i zniszczenia

Zakład działa jako „Radium Gummiwerke” i produkuje wyroby na potrzeby zbrojeniowe (m.in. łodzie pontonowe, rękawice, maski przeciwgazowe). W 1945 r. zniszczone zostaje ok. 70% infrastruktury.

Produkcja wojenna i poważne straty
1948–1970

Odbudowa i „Stomil”

Odbudowa trwa ok. cztery lata; w 1948 zakład przechodzi na własność państwa. W 1951 przyjmuje nazwę „Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego”. W 1970 do nazwy dodano słowo „Stomil”.

Powojenna konsolidacja i nowa marka
lata 70.

Szczyt skali

Intensywna rozbudowa i modernizacja. W połowie lat 70. zakład zatrudnia ok. 7500 osób. Unowocześniono wtedy metody produkcji i uruchomiono produkcję nowych wyrobów takich, jak: obuwie filcowo-gumowe; łodzie i materace pneumatyczne; tratwy ratunkowe; obuwie plażowe; płetwy i maski pływackie oraz ubrania dla płetwonurków. Równocześnie rozbudowywano też infrastrukturę i wyposażano zakład w nowe maszyny i urządzenia, co pozwalało na wprowadzenie coraz nowszych i wydajniejszych metod produkcji

Największy wpływ na lokalny rynek pracy
1994–2001

Transformacja

Po 1989 r. następuje spadek produkcji; w latach 1994–1995 zakład dzielony jest na mniejsze spółki. W 1994 r. powstaje pierwsza spółka: "Milagro". W 1995 r. powstaje Stomil S.A. w skład którego weszły następujące spółki: Spółka Pracownicza "Mechanik", Spółka "Rofis", Spółka "Korner", Spółka "Hevea", Spółka "Makat", Spółka "Delta" i Spółka "Pallas".

Zamknięcie pewnej epoki

Produkty

Główne grupy wyrobów

Kalosze

Fundament rozwoju PePeGe: masowa produkcja kaloszy od 1924 r. (kilka tysięcy par dziennie w latach 80. XX wieku).

Flagowy produkt

Obuwie sportowe

Słynne trampki "PePeGi" użytkowane przez pokolenia młodych polek i polaków podczas aktywności fizycznej.

Wyroby konsumenckie

Płaszcze i kurtki

Wyroby odzieżowe wymieniane w kontekście szerokiego asortymentu zakładu.

Szeroki asortyment przeciwdeszczowy

Pontony i sprzęt ratunkowy

Łodzie oraz tratwy ratunkowe wykorzystywane na większości polskich jachtów, kutrów rybackich i statków morskich.

Certyfikowane przez Polski Rejestr Statków

Rękawice gumowe

Również produkowane w okresie okupacji jako element produkcji na cele militarne.

Wyroby specjalne

Produktyy rowerowe

Opony rowerowe oraz dętki do rowerów.

Wysokiej jakości ogumienie rowerowe

Dane firmy

STOMIL Grudziądz
Polskie Produkty Gumowe
ul. Ludwika Waryńskiego 32-36
86-300 Grudziądz